چالشها و فرصت های بهسازی دشت برچی

چالشها و فرصت های بهسازی دشت برچی

سیمای کابل با آن که پس از تحمل جنگ های درون شهری، اندکی ترمیم یافته است، ولی تا هنوز می توان آثار جنگ وخستگی را در تن این شهر به وضوح احساس نمود. در شهر کابل زندگی با تمام توان تداوم دارد و امید به آینده در جان شهر جاریست. از فضای شهر می توان خواند که پس از جنگ های خونین، از چهره کابل، اندکی غم زدایی گردیده و لبخند به زندگی آغاز شده است.
با این هم با تمام آرزوها و سرازیر شدن کمک های بین المللی، تا هنوز آلاینده های روزگار تیره، غبار روزهای دود و آتش هم چنان بر قامت کابل خود نمایی می کند و از این لحاظ، کابل غبار زدایی نشده است.
کابل اینک خانه مشترک همه شهروندان افغانستان شده است. با رویکرد به مشکلات و ساختارهای اجتماعی افغانستان این امر، قابل شکران است؛ اما این وضعیت از لحاظ  زیست و زندگی شهری اگر مدیریت نشود، زندگی را دشوار می سازد؛ زیرا هم اکنون، شهر کابل در یک ازدحام نفس گیر حبس شده است.
هم اکنون، عدم ارائه خدمات و تسهیلات شهری، برای شهروندان کابل، یک مشکل فراگیر وروزمره است که در همه جا احساس می گردد، با این که  این مسئله مشکل عمومی و فراگیر است؛ اما بنیادین نیست، مشکل بنیادین، مشکل ساختار و سیستم شهرکابل است که کارشناسان آن را درک کرده و مجریان حکومت عاجز مانده است. کارشناسان  در یافته اند که شهرکابل از لحاظ ساختار، دچار آشفتگی و پریشانی های بسیار است. ساختار شهرکابل بر اساس ماسترپلان و برنامه ریزی شهری بنا نیافته است. ساخت و سازهای غیر پلانی پس از جنگ و رشد حاشیه نشینی ها، فضای شهر کابل را آن چنان نامنظم، غیر استاندارد و مضیق ساخته است که در صورت اراده  برای ارائه خدمات، باز هم محدودیت های فراوان فرا روی حکومت و مردم قرار دارد. برای مثال در ساختار و وضعیت موجود، اگر در یکی از ساحه های حاشیه نشین، آتش سوزی صورت بگیرد، باید آن قدر بسوزد تا خاموش شود. 
با این هم، مشکلات ساختاری هیچ وقت از حکومت رفع مسئولیت نمی کند. ارائه خدمات شهری و بهسازی تمام شهر کابل، مسئولیت اصلی دولت افغانستان است و  حکومت وحدت ملی و شاروالی کابل  مکلف است که با تمام مشکلات موجود، تسهیلات و اصلاحات لازم شهری را، مخصوصا در نواحی محروم شهر کابل، تطبیق نماید.
غرب کابل مخصوصا ساحه بزرگ دشت برچی که بیش از یک میلیون شهروند در آن زیست و زندگی دارد، تا کنون به جز تلاش و تقلای مردم برای زنده ماندن، دیگر هیچ خدماتی از جانب دولت صورت نگرفته است. ارائه خدمات شهری زندگی شهروندان را آسایش می دهد، اما در دشت برچی، حتی برای زنده ماندن افراد در برابر حوادث آنی، از جانب حکومت سهل انگاری وبی تفاوتی های فراوان اعمال شده است، برای مثال در دشت برچی با این همه جمعیت و احتمال بالای حوادث، تا کنون یک ایستگاه آتش نشانی به صورت خیلی ابتدایی هم، در نظر گرفته نشده است. وضعیت ترافیک در دشت برچی به گونه ی است که بعضی اوقات ساعت ها در یک جای متوقف و بدون تحرک باید ماند. با این وضعیت، درصورت بروز حوادث به جز استفاده از امکانات هوایی دیگر هیچ راهی وجود ندارد، که این خدمات هیچگاه برای این بخشی از شهر تدارک دیده نخواهد شد. سال گذشته در آتش سوزی مارکت کوته سنگی، یک نفر در میان آتش و مرگ غریبانه تقلا کرد و مردم هیچ کاری برای نجاتش نتوانستند، سرانجام در برابر پوسته پولیس و هجوم شهروندان، خودش را از چندین طبقه به دامن مرگ انداخت و در دم جان داد. این نمونه ها ممکن است که در برچی نیز اتفاق بیفتد ولی تا کنون هیچ تدابیری پیش از واقعه اتخاذ نشده است.
در تازه ترین اقدامات، با تلاش های صورت گرفته از جانب شخصیت های سیاسی و مردمی، حکومت وحدت ملی متقاعد شده است که برای چگونگی کنترل وضعیت آشفته شهری کابل مخصوصا در دشت برچی کاری بکند. 
البته باید اذعان کرد که جدا از مشکلات ساختاری و مهندسی شهری، مشکلات عمده هم در بخش قوانین نیز وجود داشت که برای پالیسی سازی های کلان شهری، یک مانع جدی به حساب می آمد که حکومت وحدت ملی برای برداشته شدن این مانع  و ایجاد سهولت در روند بهسازی، برخی موانع و کاستی های تقنینی را با توشیح قانون استملاک و قانون تنظیم امور زمینداری برطرف کرده است که با نهایی شدن  قانون شاروالی و شهرسازی، این کاستی ها به کلی حل خواهد شد.
منصفانه اینست که در اراده کلان بهسازی و ایجاد سهولت برای خدمات رسانی شهری بیش از هر جایی به مناطق همیشه محروم کابل باید اولویت و جدیت بخشیده می شد که منطقه دشت برچی کابل سال هاست که از یک نوع محرومیت مضاعف رنج برده است و دیگر این شهروندان مطیع به قانون و همکار با حکومت، سزاوار این همه محرومیت نباید باشد. 
به همین ضرورت از سال گذشته تا کنون یک بار در ارگ و دوبار در دفتر معاون دوم رییس جمهور با حضور شاروال کابل، وزارت خانه ی ذی ربط و نمایندگان مردم، جلساتی مشترک اتخاذ گردید.
در جلسه ماه پایانی سال پار، شاروال کابل برای بررسی و مطالعات تخنیکی جهت تعیین پلان عملیاتی بهسازی دشت برچی مهلت زمانی گرفت و این مهلت نیز به سر آمد.
در دومین جلسه مشترک که بعد از ظهر اول جوزای ۱۳۹۶ به منظور ارائه پلان بهسازی دشت برچی با حضور وزارت خانه های مرتبط، وکلای شورای ملی، علما و متنفذین غرب کابل در دفتر سرور دانش معاون رییس جمهور برگزار شد، شاروال کابل از پلان نهایی بهسازی دشت برچی و اقدامات عملی شاروالی  کابل ، به مردم گزارش ارائه کرد. 
براساس داده های مطالعات تخنیکی و سند تهیه شده استراتژیک که مبنایی پلان های عملیاتی شاروالی را در طرح بهسازی دشت برچی تشکیل می دهد، سه موضوع؛ چالش ها، فرصت ها و برنامه های عملیاتی شاروالی کابل عطف توجه کارشناسان را به خود جلب می کند.
تیم تخنیکی و مطالعات فنی شاروالی کابل، مسایلی چون؛ مسئله پروسه استملاک زمین، وجود ساحات خود سر و غیر پلانی، کمبود زیر بنای ترانسپورتی و ازدحام ترافیک، مدیریت نا مناسب دست فروشان و اصناف، عدم دسترسی به خدمات بهداشتی و نظافت شهری، عدم دسترسی به آب آشامیدنی صحی، انکشاف نامنظم سرک های فرعی، برق محدود شهری، عدم موجودیت تسهیلات اجتماعی مانند مکاتب، شفاخانه و فضای سبز، نبود شبکه های فاضلاب و مدیریت آب های سطحی، محدویت های مصئونیت از حوادث مانند آتش سوزی و سیلاب را از جمله  چالش ها و مشکلات اولیه و اساسی دشت برچی شناسایی کرده است که تا کنون تقریبا هیچ کاری برای رفع این مشکلات فراگیر صورت نگرفته است.
براساس داده های سند مطالعات تخنیکی شاروالی کابل، عواملی چون؛ علاقه مندی جدی مردم در هماهنگی با دولت، انگیزه مردم برای اجرای شدن طرح بهسازی دشت برچی، امنیت نسبی زندگی مشترک اجتماعی، علاقه مندی مردم به مدنیت، تحصیل و فرهنگی شهرنشینی، پوهنتون و مراکز آموزشی خصوصی را از جمله نقطه های قوت و فرصت های خوب برای طرح بهسازی، ارائه خدمات شهری و ماندگاری خدمات بنیادین ذکر کرده است.
بر اساس مطالعات وشناسایی همین چالش ها و فرصت ها شاروالی کابل پلان عملیاتی بهسازی دشت برچی را در دو تقسیم اوقات  کوتاه مدت و بلند مدت عیار ساخته است.
برنامه های کوتاه مدت که شاروالی خود را مصمم می داند که در سال جاری باید به اتمام برسد عبارتند از:
۱٫ ریفرم و تقویت ناحیه ۱۳ دشت برچی
۲٫  اتمام جاده اتصالی میان جاده اصلی کمپنی و جاده شهید مزاری در دشت برچی
۳٫ آغاز پروسه مدیریت زباله های شهری
۴٫ پروژه بهسازی گذر پل خشک و گذر داش های جبارخان که کارش آغاز شده است.
۵٫ آغاز سروی و طراحی ایجاد فضای سبز
۶٫ آغاز پروسه سیستم آدرس دهی
۷٫ آغاز پروسه نصب ایستگاه ها و علایم در جاده ها
برنامه های عملیاتی بلند مدت که تا سال ۲۰۱۹ باید به اتمام برسد عبارتند از:
۱٫ ایجاد بهسازی خدمات شهری: مدیریت زباله های شهری، ریفرم ناحیه مربوطه و ایجاد سیستم آدرسی در هر ناحیه شامل این گزینه می باشد.
۲٫ بهسازی ساحات: تبدیل ساحات غیر پلانی به پلانی و پلان های زون بندی ناحیه از جمله برنامه های این کته گوری هستند.
۳٫ ایجاد و بهبود زیر بنای عمومی: این گزینه شبکه های آب رسانی و فاضلاب، ایجاد و بهبود مکاتب، کودکستان ها، شفاخانه ها  و مراکز صحی و فضای سبز را شامل می شود.
۴٫ زیر بنای ترانسپورتی: پلان بهسازی گذرهای ناحیه، جاده های اصلی و ترانسپورت عمومی از اولویت های این گزینه است.
۵٫ مدیریت ترافیک شهری: مدیریت پارکینگ، علامت گذاری جاده ها و تنویر جاده ها این اولویت را شامل می شود.
برنامه ریزی تخنیکی پلان بهسازی دشت برچی را کارشناسان امور باید نقد و بررسی کند، اما آن چه که در مرحله اول به اذهان عمومی خطور می کند، مسئله تأمین بودجه اطمینانی برای تطبیق برنامه های بهسازی دشت برچی است. آن چه که باعث متقاعد ساختن اذهان می شود اینست که عبدالله حبیب زی، شاروال کابل در هنگام ارائه گزارش پلان بهسازی دشت برچی در حضور نمایندگان مردم تأکید کرد که مصمم است بر اساس پلان تهیه شده تا سال ۲۰۱۹ پلان بهسازی دشت برچی را تطبیق نماید. شاروال کابل به نمایندگان مردم به صراحت بیان کرد که برای برنامه های سال جاری از لحاظ بودجه هیچ مشکلی وجود ندارد و حدودا هفتاد درصد بودجه  برنامه های سال آینده نیز موجود است که متباقی از طریق تعامل با وزارت مالیه نیز تأمین خواهد شد. شاروال کابل گفت که بانک جهانی به مبلغ ۱۲۰ میلیون دالر تا سال ۲۰۱۹ برای تمویل  تطبیق ماسترپلان شهرکابل تعهد کرده است.
مردم و شهروندان دشت برچی برنامه ریزی حکومت و شاروالی کابل را برای بهسازی بنیادین دشت برچی می ستاید و از آن حمایت می کنند. اما آنچه که باشندگان دشت برچی را بیشتر آزار می دهند، مسئله ازدحام و ترافیک، مدیریت زباله ها و ارائه خدمات بهداشتی می باشند که باید به صورت فوری یک راه حل عملی سنجیده شود. به نظر می رسد که در پلان کوتاه مدت شاروالی کابل، برای این دو معضل روز مره، تدابیری اساسی ومؤثر، سنجیده نشده است

روزنامه افغانستان

درباره نویسنده

175مطلب نوشته است .

تمام حقوق این سایت برای © 2017 روزگار ما. محفوظ است.